index
نقدی بر اوضاع شعر و شاعری(قسمت اول)

«سپید سرایی» با شعر بی کیفیت!

با احترام کامل به شاعران خوب سپیدسرا باید گفت: گاهی شاعر به خاطر بی کیفیت بودن شعرش ناشناخته می ماند و یا همین شاعر با شعر بی کیفیت و کوتاه در قالبی مثل شعر سپید توجه مخاطبان زیادی را به سمت خود جلب می کند؛ و گاهی هم شاعری بسیار خوب و عالی با اشعار ناب و نغز ناشناخته می ماند و من این را یک فاجعه میدانم .

هنرما-مریم جلالوند- کارشناس و منتقد ادبی/ ادب با ادبیات عبارت است از آنگونه سخنانی که از حد سخنان عادی برتر و والاتر باشد، و همانطور که اهل ادب می دانند متنهای ادبی دارای یک طبقه بندی دوگانه است.

از نثر و نظم می توان به عنوان دو ردده بندی متون نام برد که براساس سنت دیرینه ای که سخن شناسی زبان فارسی و ادبیات در جهان دارد و سخنوران و فیلسوفان هم از دیربازسعی در پر رنگ کردن خط ظریف میان این دو و آرایه ی تعریفی فراگیر و تمییز دهنده از شعر و نثر بوده اند.

البته با همه اینکه معنای نثر یک بحث بدیهی است ولی هنوز تعریفی دقیق و روشن و جامع و مانع از آن به عنوان یکی از اقسام دوگانه سخن ارائه نشده است و بطور طبیعی آنچه در تعریف نثر گفته اند حقیقت قالبها و جنبه های لفظی و معنوی آن را به کمال بیان نمی کند و اغلب شامل نوع یا انواعی از نثر مانند نثر ساده و مرسل می شود.

نثر در لغت صفتی است عربی به معنی پراکنده و غیر منظوم بر خلاف نظم و یکی از اقسام دوگانه سخن در مقابل شعر و در اصطلاح‌، نثر سخن مکتوبی است که بی پیرایه و بدون وزن و قافیه می باشد و به وسیله آن مقاصد گوینده و نویسنده بیان می شود که به لحاظ عادی بودن کلام و برخوردار نبودن از وزن و قافیه در برابر نظم یا شعر قرار می گیرد .

و اما بحث  اصلی در مورد شعر امروز است که می تواند با استفاده از سبک و زبان نو دارای عمق بیشتری باشد.

وقتی به تاریخ شعر جهان نگاهی می اندازیم چه نامهای بزرگی در جهان نوشته اند، خوانده شده اند و البته ماندگار شده اند .

در میهن عزیزمان هم شاعران بی نظیری چون فردوسی، حافظ،  سعدی، مولوی و دیگر  شاعران که نامشان آشنای هر ذهنی ست، که با گذشتن سالیان سال از وداع آنها با زندگی هنوز هم نامشان در میان مردم زنده است.

در هر عصر و زمانی همیشه شاعرانی بوده اند که نامشان همچون ستارگانی در آسمان ادبیات درخشیده است که آن هم به خاطر خلاقیت و نوآوری که در شعر داشته اند؛ کسانی از جمله نیما که با آمدنش تغییر وسیعی در ادبیات به وجود آورد و بعدها پیروان او در زمینه شعر که اشعارشان ترجمه شد  و مخاطبانی در سراسر جهان پیدا کرد.

اما شعر در چند ساله ی اخیر هم همچنان در کوچه پس کوچه های ادبیات جاری بوده است چنانکه می توان گفت: شاید در هیچ عصر و دوره ای تعداد شاعران مثل این دوره اینقدر زیاد نبوده است .

دلایل زیادی برای این مساله وجود دارد یکی از این دلایل انتشاراتی ها هستند که با گرفتن مبلغی پول هر اثر و مجموعه ای را به چاپ می رسانند؛ بطوری که وقتی به کتابفروشی یا نمایشگاه کتابی مراجعه می کنیم قفسه های کتاب را پر از مجموعه اشعار و آثاری آن هم با کیفیت بسیار پایین و حتی باشمارگان پایین می بینیم.

البته منکر این نمی شوم که ایرانیان از دیربازدارای طبعی لطیف و روحیه ای شاعرانه بوده اند ولی باید مواظب این مساله باشیم که این هنر به حاشیه کشیده نشود؛ اگرچه هنر شعر بیش از هر هنر دیگری از ضوابط و قواعد دور است و بیشتر حاصل خیالات انسان هاست اما من فکر می کنم که باید بیشتر به مطالعه روی بیاوریم در رابطه با آثار بزرگان در این زمینه و با در نظر گرفتن مؤلفه های اولیه که ضروری هستند بتوانیم شاعر و شعر خوب را بشناسیم .

امروزه بیشتر نامهایی که به عنوان شاعر به گوشمان می رسد و یا احیانا مجموعه شعر بعضی از شاعران را با ابراز تاسف باید گفت: فقط برای همان بار اول می شنویم و یا می بینیم و گاهی اوقات هم اصلا نام شاعر را نمی شنویم و مجموعه شعرش را هم نمی خوانیم بلکه شاعر مجموعه ای چاپ می کند که شاید فقط دوستان و نزدیکان او خواننده شعرش باشند و اشعارش خواننده ی دیگری نداشته باشد.

نمیدانم این مسئله بسیار مهم در زمینه شعر و ادبیات امروز را چگونه توضیح دهم، موضوعی را که پیش تر گفتم در مورد شاعران خوبی که در عرصه ی شعر بطور گمنام حضور دارند هم صدق می کند .

با احترام کامل به شاعران خوب سپیدسرا  باید گفت: گاهی شاعر به خاطر بی کیفیت بودن شعرش ناشناخته می ماند و یا همین شاعر با شعر بی کیفیت و کوتاه در قالبی مثل شعر سپید توجه مخاطبان  زیادی را به سمت خود جلب می کند؛ و گاهی هم شاعری بسیار خوب و عالی با اشعار ناب و نغز ناشناخته می ماند و من این را یک فاجعه میدانم .

به نظر شما عامل این فاجعه چیست؟

انتشاراتی که هر مجموعه ای را در قالب شعر به چاپ می رساند  با توجه به اینکه شاید شاعری بسیار خوب امکان چاپ مجموعه اش را نداشته باشد، یا فضای مجازی که امروزه بطور چشمگیری خیلی از افراد بیشتر وقت خود را در آن می گذرانند و همین باعث شده که خیلی از دوستان از مطالعه رسانه های مکتوب دور شوند و به مطالعه در همین فضای مجازی در حد خیلی کوتاه اکتفا کنند.

در کنار این  شاعران نوپا که می توان گفت بسیاری از آنها استعداد بی نظیری در زمینه شعر دارند با تشویق های مخاطبانی که بیشترشان صاحب نظر نیستند در این زمینه از راه اصلی دور می شوند و طبق سلیقه ی مخاطب شعر را به حاشیه می کشانند  و باعث می شوند ما در این فضا با مشکلات زیادی روبه رو شویم؛ سرقتهای ادبی، نام بعضی از شاعران مطرح و بزرگ در پای بعضی اشعار بی کیفیت و بی ارزش و مشکلاتی دیگرکه امیدوارم با توجه بزرگان شعر و ادبیات این مرز و بوم این مشکل برطرف شود به طوری که بتوانند از راهی که ممکن است فرصتی در اختیار شاعران به واقع شاعر قرار دهند تا این هنر به حاشیه کشانده نشود و قدر و منزلتش حفظ شود .

انتهای پیام/

Go to TOP